است مثال مىزنيم . اين رنگ و نيز ساير رنگ‌ها همه در خارج بسيط هستند . چنين نيست كه رنگ قرمز در خارج ، از يك ماده و يك صورت تشكيل شده باشد . رنگ بودن آن همان قرمز بودن آن است . اگر قرمز بودن آن از بين برود رنگ بودن آن هم از بين خواهد رفت . چون اين دو در خارج يك حقيقت هستند . از اين رو رنگ قرمز در خارج ماهيت بسيط است اما عقل در ظرف خود براى همين ماهيتى كه در خارج بسيط است يك جنس و فصل ذهنى مىسازد و مىگويد لونيت جنس آن و احمريت فصل آن است . پس آن در ظرف عقل مركب هست . بنابراين رنگ‌ها و هم‌چنين ساير اعراض در خارج بسيط و در ذهن مركبند . قسم دوم از بسايط ماهياتى هستند كه نه در خارج مركبند ( مانند انسان و فرس كه در خارج مركب هستند ) و نه در ذهن مانند ( عقول و اعراض كه در ذهن مركب هستند ) بلكه در هر دو ظرف ذهن و خارج بسيط هستند ، مانند فصل‌هاى ماهيات جوهرى ؛ زيرا هر فصلى اگر بسيط نباشد بلكه مركب باشد از ماده و صورت بايد تحت جنس اعلى كه جوهر است در آيد و از سنخ و جنس مقولهء جوهر شود . و اگر از جنس جوهر و مندرج در تحت آن شد براى تمايز آن از ساير فصول به فصل ديگرى نيازمند خواهيم بود و اگر فصل ديگر هم مركب از ماده و صورت باشد آن هم مندرج در تحت مقولهء جوهر كه جنس اعلى است در خواهد آمد و براى تمايز آن از ساير فصول به فصل ديگر نيازمند خواهيم بود و تا بىنهايت هر فصل به فصل ديگر نياز خواهد داشت و تسلسل محال رخ خواهد نمود . بنابر اين مىگوييم فصل‌هاى ماهيت‌هاى جوهرى مانند ناطق براى انسان يا صاهل براى فرس در خارج و در ذهن بسيط هستند . « 1 » قسم سوم از اشياى بسيط آنهايى هستند كه از تركيب وجود با ماهيت مبّرا هستند و

--> ( 1 ) . فصل ششم از مرحلهء پنجم